Het is vrijdag na het werk. Je drinkt nog even een borrel. Dan maakt je baas voor de zoveelste keer een seksuele toespeling, die iedereen grappig lijkt te vinden, maar waar jij je rot over voelt. Waar trek jij de grens? Bij een hand op je schouder, bij een tikje op je kont of bij die seksuele toespeling van je collega of leidinggevende? We vroegen aan arbeidspsycholoog Tosca Gort in hoeverre de discussie #metoo is doorgedrongen tot de arbeidsvloer.

Tosca Gort: “De #metoo discussie lijkt niet meer te stoppen. Het is net de tweede feministische revolutie. We hebben zo lang gedacht ‘laat maar’. Je wilde niet de klokkenluider zijn, dat er op jouw werk dingen gaande waren. Want we weten allemaal wat er met klokkenluiders gebeurt. Nu is er echt veel bewijs dat er dingen aan het veranderen zijn. Het is ongekend dat een onderwerp zo lang in het nieuws blijft, met steeds nieuwe ontwikkelingen.”
VERANDERING
“Deze discussie geeft ook echt een verandering van gedrag, denk ik. Dat is goed, want dat hadden we heel lang niet. Bij veel mannen en ook vrouwen waren dingen normaal. Zo was het in mijn studietijd ook heel normaal dat er ‘hoer’ geroepen werd naar vrouwen. Bij studentenverenigingen is seksisme al normaal, als je daarna een baan kreeg op de Zuidas gaat het door en dacht je ‘ach, het hoort er nu eenmaal bij’.”

“Ik las een keer een verhaal van vrouwen die rouleren bij de lunch zodat ze allemaal een keer naast die vervelende, handtastelijke collega zaten. Op een gegeven moment zie je het niet eens meer als afwijkend gedrag. En dat geldt ook voor die collega die al jaren aan de stagiaires zit. Die heeft nooit een weerwoord gekregen. Die is ook gaan denken dat het erbij hoort. Hij is nooit teruggefloten, kon altijd zijn gang gaan. Als slachtoffer is het heel moeilijk om in je eentje de cultuur te veranderen.”

SEKSISME
“Bij bepaalde bedrijven zijn de lijnen omtrent gedrag tussen collega’s heel sterk uitgezet en er wordt ook naar gehandeld als er iets gebeurt wat niet in die richtlijnen past. Voor de leidinggevende kan dat ook heel prettig zijn als de grenzen heel duidelijk zijn, vooral als jij uit een cultuur komt waar seksisme normaal is.”

MACHTSMISBRUIK
“De kern van het probleem is machtsmisbruik. Als er zoiets gedaan wordt en er zit macht bij, dan gaat dat een grens over. Als je bijvoorbeeld geen ‘nee’ durft te zeggen omdat je bang bent dat het je baan kost. Of je durft geen ‘nee’ te zeggen omdat je bang bent dat je vanuit je stage geen werk krijgt bij dit bedrijf. Misschien durf je geen ‘nee’ te zeggen omdat iemand agressief wordt.”
BANGALIJSTEN
“Het is dus heel positief dat er nu wordt gesproken over deze verschillende machtssituaties. Daardoor vinden we nieuwe vormen om met elkaar om te gaan. Het is heel goed om erover te praten. Om te zeggen dat we het niet normaal vinden dat vrouwen voor ‘hoer’ worden uitgemaakt en dat er ‘bangalijsten’ circuleren. Dat we aangeven ‘dit kan niet hier’. We zijn met een hele cultuuromslag bezig, waarvan ik hoop dat de drempel om er iets van te zeggen of naar een vertrouwenspersoon toe te stappen lager is.”
KWETSBAARDER
“We zijn nu ook meer kennis aan het delen. Zoals het verhaal van Jelle Brandt Corstius ons geleerd heeft dat je ook jaren later nog aangifte kan doen. Iedereen moet voor zichzelf uitmaken waar de grens ligt. De een is kwetsbaarder dan de ander. Maar als die hand op je schouder er ligt met een verkeerde intentie, dan is dat niet oké. Diegene die het doet, weet het zelf ook wel.”

“In dit #metoo klimaat wordt het wel makkelijker om er wat over te zeggen als jij het verkeerd vindt. Die grenzen worden door deze discussie wel verlaagd. We hebben er nu meer bewustzijn op om te zeggen dat je iets niet prettig vindt. Ik denk dat het ook preventief werkt. De ‘dader’ zal eerst nadenken voor hij of zij een misstap begaat. De ‘pakkans’ is als het ware toegenomen in een klimaat waarin alles bespreekbaar is.”

 

https://vrouw.nl/artikel/hoe-zit-het-nu-echt-met/48754/metoo-op-de-werkvloer-waar-trek-jij-de-grens