Rond twee uur ‘s middags voelt werken vaak extra zwaar en saai. Moet je tegen die dip vechten of juist lekker op de bank gaan liggen? Als je echt last hebt van dat energietekort, zijn er een hoop trucjes om de dip te vermijden.

Volgens onderzoekers overkomt de middagdip ons gebruikelijk rond 14.00 uur. In tegendeel tot wat je vaak langs hoort komen op kantoor, heeft het niet (alleen) te maken met wat je eet. De dip zou te maken kunnen hebben met de manier waarop ons brein werkt. Om 14.00 uur ‘s middags is het beloningssysteem in onze hersenen het minst actief, en dat zou volgens Journal of Neuroscience de middagdip veroorzaken.

Je kunt zelf kiezen of je je wilt verzetten tegen de dip of niet, zegt arbeidspsycholoog Tosca Gort: “Sommigen accepteren dat ze in de middag minder goed werken en weten dat ze in de ochtend creatief en effectief zijn. Prima. Maar veel mensen hebben wel last van de moeheid in de middag.”

“De grootste winst van het vermijden van brain fog is dat mensen voelen dat ze een prettige dag op werk hebben gehad, dat ze bewuste keuzes hebben gemaakt in plaats van vastzitten in een tunnel”, zegt Gort, die een coachingsbedrijf runt dat mensen leert hoe ze beter met werk kunnen omgaan.

Om de middagdip te vermijden kun je het best preventief te werk gaan. Het zijn misschien open deuren, maar zorg ervoor dat je genoeg nachtrust krijgt en dat je voedzaam en niet al te veel suiker eet.

Kijk naar je werkpatroon
Gort: “Mensen die heel lang door kunnen werken, werken niet te lang aan één stuk door voordat ze een pauze nemen. De hele dag door nemen ze kleine pauzetjes. Ze werken dus niet door totdat ze uitgeput zijn. Zo vermijd je dat je tot 14.00 uur keihard doorwerkt en dan instort.”

Het doel is vijf minuten pauze, elk uur. Past dat moeilijk in je schema? Twee minuten is ook prima. Een kleine pauze is beter dan geen pauze.

Een pauze kan zowel een energiegevende upper als een rustgevende downer zijn, zeggen arbeidspsychologen. Wat jij nodig hebt, is afhankelijk van wat voor werk je doet en de tijd van de dag.

“Hoe intensiever intellectueel werk, hoe groter je behoefte aan een rustige pauze. Uit het raam staren heeft een bewezen effect op de creativiteit”, zegt Erik Scherder, hoogleraar klinische neuropsychologie aan de Vrije Universiteit Amsterdam. “Die rustige white spots hebben we bijna niet tegenwoordig. Je brein heeft het nodig om alle prikkels te verwerken, connecties te maken en op nieuwe ideeën te komen.”

Twee minuten mediteren is een ander voorbeeld van zogenoemde downers. Zowel Scherder als Gort onderstreept dat de fysiek actieve pauzes – de uppers – vaak meer effect hebben. Het leidt je af van je werk, geeft je nieuwe prikkels en de bloeddoorstroming zorgt er ook voor dat we energieker en scherper worden. Een korte wandeling rond het gebouw, tien burpees, de trap omhoog en naar beneden rennen, stretchen en even bijpraten met iemand zijn maar een aantal voorbeelden.

Sociale media, micropauzes en koffie
Wat níet als een goede pauze telt, zijn sociale media checken, bij je bureau blijven of YouTube-filmpjes kijken. “Als je een kantoorbaan hebt, dan lijkt dat te veel op je werk. Je wilt uit de tunnel waarin je de hele tijd naar een scherm staart en je hebt nieuwe prikkels nodig”, meent Gort.

Voor zelfstandigen en mensen die alleen werken, heeft ze een paar specifieke tips. “Dan zou ik vroeg in de ochtend een dubbele upper inzetten. Bijvoorbeeld een wandeling terwijl je met iemand belt. Een positieve stressor in de ochtend werkt activerend, zoals een belangrijk telefoongesprek waarin je niet echt zin hebt. Achteraf geeft dat een lekkere slinger aan de dag”, zegt Gort. Relaxed in je joggingbroek de werkdag beginnen, werkt meestal verslappend, zegt ze.

En wat als je bent vergeten om micropauzes te nemen en om 14.15 uur de moeheid voelt aankomen? Dan werkt zo’n activerende pauze het best, volgens Gort.

En hoe zit het nou met koffie? Dat werkt vooral als een pleister en niet als genezing tegen de brain fog. Vervolgens leidt het tot slechter slapen en is de moeheid er de volgende dag weer. Advies is daarom om het kopje koffie af en toe te vervangen door groene thee.